Program szczegółowy Wykładowcy Wykłady
Czytaj Czytaj Czytaj

dr n. med. Tomasz Szafrański

Zespół patologicznego zbieractwa - czy można go traktować jako uzależnienie?

Zakład Pielęgniarstwa Psychiatrycznego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie

Zaburzenia zbieractwa (ang.: hoarding disorder) są definiowane jako jako uporczywy problem z nabywaniem, a także pozbywaniem się pewnych przedmiotów niezależenie od wartości. W efekcie dochodzi do gromadzenia nadmiernej liczby przedmiotów co powoduje szkody emocjonalne, somatyczne, społeczne, finansowe, prawne zarówno dla osoby tym dotkniętej, jak i otoczenia. Zbieractwo prowadzi do upośledzenie funkcjonowania i jakości życia, a w ekstremalnych przypadkach może stanowić zagrożenie dla samych zbieraczy oraz ich otoczenia.

Rozpowszechnienie zaburzeń zbieractwa w populacji jest relatywnie duże i wynosi co najmniej 1−2%. Zaburzenia zbieractwa są od 2013 roku oddzielnym rozpoznaniem w DSM-5. Wyróżniono w nim zbieractwo pierwotne, ale zawsze trzeba pamiętać o istnieniu sporej grupy osób ze zbieractwem wtórnym do schorzeń somatycznych. Częste jest również współwystępowanie depresji i zaburzeń lękowych.

Specyfika zespołu zbieractwa, która zadecydowała o wyłączeniu go jako osobnego zaburzenia w DSM-5, nie zamyka jednak dyskusji na temat tego, do jakiej większej kategorii diagnostycznej zbieractwo przynależy. Jedną z nich jest kategoria uzależnienia. Argumenty wskazujące na zasadność traktowania  patologicznego zbieractwa w kategoriach nałogów behawioralnych to m.in. obecność fazy apetytywnej (oczekiwania i dążenia) oraz nagradzającej fazy konsumacyjnej typowych dla mechanizmów nałogowych. Poważnym argumentem jest również ego-syntoniczność, odróżniająca to zaburzenie od natręctw, w których przymus odbierany jest zwykle jako zjawisko nieprzyjemne i ego-dystoniczne. Badania neurobiologiczne wskazują na zmniejszoną aktywność metabolizowania glukozy w przednich i tylnych obszarach zakrętu obręczy, u osób z patologicznym zbieractwem - podobnie jak to się stwierdza u osób z innymi uzależnieniami, głównie od kokainy.

Osoby z zaburzeniami zbieractwa nierzadko mają ograniczony wgląd i małą motywację do podejmowania leczenia. Aktualnie skuteczna pomoc osobom ze zbieractwem wymaga wielodyscyplinarnych oddziaływań, które do czasu zgromadzenia nowych danych muszą w chwili obecnej bazować na metodach o skuteczności udowodnionej w przypadku nerwicy natręctw. Leczenie farmakologiczne polega przede wszystkim na podawaniu leków serotoninergicznych, zaś oddziaływania terapeutyczne na stosowaniu technik poznawczo-behawioralnych.

Bardzo ważną formą pomocy omijającą barierę kosztów i dostępności specjalistów i tym samym stwarzającą większą dostępność, jest tworzenie grup samopomocy, które mogą być prowadzone przez nieprofesjonalistów.

MIEJSCE KONFERENCJI

Lubelskie Centrum Konferencyjne
ul. Artura Grottgera 2,
20-029 Lublin

 

ORGANIZATOR

Pharma2pharma Sp. z o.o.
ul. Klaudyny 38/117
01-684 Warszawa
tel.: 22 254 86 95
www.pharma2pharma.pl
konferencje@pharma2pharma.pl