Program szczegółowy Wykładowcy Wykłady
Czytaj Czytaj Czytaj

Dr n. hum. Izabela Fornalik

Sprawcy przemocy seksualnej z zaburzeniami rozwojowymi. Dylematy diagnostyczne i terapeutyczne.

W wystąpieniu zostaną omówione różne kwestie związane z podejmowaniem czynów przestępczych przez osoby z zaburzeniami rozwojowymi, jakimi są niepełnosprawność intelektualna i spektrum autyzmu.

Jak wskazują niektóre z badań, spośród przestępców seksualnych, około 10-15% to osoby z niepełnosprawnością intelektualną (Wilcox, 2004; West, 2007). Podobnie jak w populacji ogólnej, sprawcy nadużyć w zdecydowanej większości to mężczyźni (Lindsay i in.,2012). Nieliczne przypadki kobiet obrazują specyficzne tendencje czynów, zwykle w postaci zaczepek seksualnych, obłapiania czy publicznego obnażania się (McCarthy, 1999). W grupie sprawców z niepełnosprawnością intelektualną rzadziej obserwuje się działania o dużym stopniu szkodliwości, choć nie jest to regułą. Szczegółową analizę przestępczych czynów seksualnych obrazują badania Van der Boogard et al. (2013). Są to następujące czyny: dotyk seksualny, czyn seksualny z nieletnim, gwałt, ekshibicjonizm, uwodzenie, posiadanie pornografii dziecięcej, korzystanie z takich stron lub zmuszanie innych do oglądania pornografii.

W literaturze zwraca się uwagę na dwie kategorie sprawców nadużyć seksualnych z niepełnosprawnością intelektualną.  Typ pierwszy to „typ parafilny” (osoby dokonujące czynów tj. gwałty, czyny pedofilne, powtarzające się ataki z użyciem siły). Typ drugi to „seksualnie nieodpowiedni lub naiwny” (były to zachowania typu: dotykanie innych, obnażanie się, publiczna masturbacja) (Lunsky et al.,2007). Odnosząc się do powyższego rozróżnienia, można przyjąć, że typ II sprawców podejmuje zachowania, które można zaliczyć do „sexualized challenging behavior”. Z perspektywy pracy klinicznej z pacjentami z niepełnosprawnością intelektualną, którzy podejmują zachowania przekraczające granice w relacjach z innymi bardzo ważne jest umiejętne rozróżnienie zachowań trudnych „sexualized challenging behavior” od zachowań przestępczych (Doyle, 2004). Istotne jest też umiejętne rozpoznanie, czy dane zachowanie ma charakter parafilny, czy też zaliczyć je można do kategorii tzw. „fałszywej dewiacji” („counterfeit deviance”) (Michi i in, 2006). Wspomniane kwestie znajdą swe miejsce w wykładzie.

W wystąpieniu zostanie także omówione zagadnienie sprawstwa przemocy seksualnej wśród osób ze spektrum autyzmu.  Wprawdzie brakuje pogłębionych badań na ten temat, jednak dostępne dane nie pozwalają stwierdzić, że osoby z ASD są częściej sprawcami seksualnej przemocy niż osoby neurotypowe (Sevlever, Roth, Gillis, 2013, Henault, 2015).

Autorka wykładu omówi czynniki związane ze spektrum autyzmu oraz niepełnosprawnością intelektualną, które mogą sprzyjać podejmowaniu zachowań przestępczych o charakterze seksualnym, do których można zaliczyć m.in.: zaburzona socjalizacja w okresie dojrzewania i rozwinięcie nieprawidłowych zachowań seksualnych względem rówieśników, deficyty w społeczno-emocjonalnej wzajemności, problemy z empatią, problemy w zrozumieniu społecznych zasad i konwenansów związane z deficytem teorii umysłu, brak edukacji seksualnej (Sevlever, Roth, Gillis, 2013), dysharmonia pomiędzy rozwojem fizycznym a rozwojem psychoseksualnym, która może skłaniać do poszukiwania kontaktów seksualnych z dziećmi lub pornografii dziecięcej (Attwood, Henault, Dubin, 2015). Ważnym czynnikiem jest też doświadczenie różnych form przemocy.

W wystąpieniu zostaną też ujęte wątki związane z pracą terapeutyczną z osobami z niepełnosprawnością intelektualną i spektrum autyzmu podejmujących czyny przestępcze oraz dylematy dotyczące odbywania kary przez omawiane grupy osób.

 

 

MIEJSCE KONFERENCJI

Lubelskie Centrum Konferencyjne
ul. Artura Grottgera 2,
20-029 Lublin

 

ORGANIZATOR

Pharma2pharma Sp. z o.o.
ul. Klaudyny 38/117
01-684 Warszawa
tel.: 22 254 86 95
www.pharma2pharma.pl
konferencje@pharma2pharma.pl